Prematüre Bebeklerde Bağışıklama
Son güncelleme: 22 Ocak 2026 · 7 bölüm · 3 tablo
Bölüm hızlı erişim
1 · Genel Kurallar
Prematüre bebekler, doğum ağırlığı ve gestasyon haftasından bağımsız olarak kronolojik yaşa göre ve tam doz aşılanır. Düzeltilmiş yaş kullanılmaz, doz azaltılmaz, aşı bölünmez.
- Aşı yanıtı term bebeklere göre bir miktar düşük olabilir; bu nedenle şemanın eksiksiz tamamlanması özellikle önemlidir.
- Hastanede yatmakta olan bebeklerde aşılar, klinik durum stabil olduğunda ertelenmeden uygulanır. Taburculuk aşı için beklenmez.
- Hepatit B aşısı, doğum ağırlığı ve annenin HBsAg durumuna göre planlanır — Tablo 1.
- BCG, bebek 2000 g'a ulaştığında ve klinik olarak stabil olduğunda uygulanır.
- Rotavirüs aşısı canlı olduğundan yenidoğan yoğun bakım ünitesinde uygulanmaz; taburculukta yaş penceresi hâlâ açıksa (ilk doz en geç 14 hafta 6 gün) uygulanır.
- Enjeksiyon bölgesi olarak vastus lateralis kullanılır; kas kütlesi küçük olduğundan 16 mm iğne tercih edilir.
2 · RSV Profilaksisi
Respiratuvar sinsityal virüs (RSV), prematüre bebeklerde ağır alt solunum yolu enfeksiyonu ve hastaneye yatışın başlıca nedenidir. Pasif immünizasyon, RSV sezonu boyunca (Türkiye'de tipik olarak Ekim–Mart) uygulanır.
Palivizumab
15 mg/kg IM, sezon boyunca ayda bir, en fazla 5 doz. İlk doz sezon başlangıcında veya taburculuktan hemen önce.
Nirsevimab
Tek doz uzun etkili monoklonal antikor; <5 kg için 50 mg, ≥5 kg için 100 mg. Tüm sezonu tek uygulamayla kapsar.
RSV profilaksisi aşı değildir; pasif bağışıklama sağlar ve rutin aşı takvimini etkilemez. Aynı vizitte diğer aşılarla birlikte uygulanabilir. Endikasyonlar için Tablo 2.
3 · Rutin Dışı Aşı Uygulamaları
Prematüre bebekler invaziv pnömokok ve meningokok hastalığı açısından yüksek risklidir. Rutin dışı aşılar kronolojik yaşa göre, term bebeklerle aynı şemayla uygulanır.
- Meningokok ACWY ve MenB: 2. aydan itibaren başlanabilir; kronolojik yaşa göre marka şeması uygulanır.
- Pnömokok konjuge aşı: kronolojik yaşa göre tam seri; 24. aydan sonra risk grubu değerlendirmesi yapılır.
- İnfluenza: 6 aylıktan itibaren; öncesinde ev içi tüm bireylere koza stratejisi uygulanır.
- Rotavirüs: yaş penceresi katıdır ve düzeltilmiş yaşa göre uzatılmaz; ilk doz en geç 14 hafta 6 günlükken uygulanmalıdır.
4 · Alınması Gereken Önlemler
Apne izlemi: gestasyon yaşı <28 hafta olan ve hâlâ hastanede yatan bebeklerde ilk aşılamadan sonra 48 saat kardiyorespiratuvar izlem önerilir. Apne gelişirse sonraki dozlar da izlem altında yapılır.
Ağrı yönetimi: emzirme, %24 sükroz, sarmalama (kundaklama) ve ten tene temas kombinasyonu kullanılır.
Koza stratejisi: anne, baba, kardeşler ve bakım verenlerin influenza ve Tdab aşıları tamamlanır; bebek doğmadan önce planlanır.
Eş zamanlı uygulama: birden çok enjeksiyon gerektiğinde her iki uyluk kullanılır; aynı uylukta zorunluysa bölgeler arasında en az 2,5 cm bırakılır.
5 · Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar
Aşı ertelenmelidir
- Aktif sepsis, hemodinamik instabilite veya yeni başlamış nekrotizan enterokolit.
- Yüksek doz sistemik kortikosteroid tedavisi sırasında canlı aşılar.
Aşı ertelenmemelidir
Düşük doğum ağırlığı · devam eden büyüme geriliği · stabil bronkopulmoner displazi · fototerapi · sarılık · anemi · beslenme intoleransı · kafein tedavisi · stabil intraventriküler kanama öyküsü.
6 · Tablolar
7 · Kaynaklar
- Sosyal Pediatri Derneği Bağışıklama Çalışma Grubu. Prematüre Bebeklerde Bağışıklama Rehberi. 22 Ocak 2026.
- Sosyal Pediatri Derneği. Sağlıklı Çocuklarda Rutin Dışı Aşıların Uygulanmasına İlişkin Öneriler. 19 Mayıs 2025.
- T.C. Sağlık Bakanlığı. Genişletilmiş Bağışıklama Programı Genelgesi.
- Türk Neonatoloji Derneği. Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitelerinde Bağışıklama Uygulamaları Uzlaşı Raporu.